در کشور ایران و بسیاری از کشورهای دیگر، برای شروع هر کاری باید ابتدا به دنبال اخذ مجوز آن کار از ارگان مربوطه بود. ساخت ساختمان نیز از این قاعده مستثنی نیست! پس هر فردی که به دنبال ساخت ساختمان اعم از مسکونی، تجاری، صنعتی، آپارتمانی، ویلایی و ... است در وهله اول باید جواز ساخت دریافت کند.

جواز یا پروانه ساخت در اصل مجوز صادر شده از سوی شهرداری منطقه است که چارچوب ساخت بنا را مشخص کرده و به سازنده اجازه ساخت بنا در این چارچوب را می‌دهد. در حال حاضر تمام مجریان طرح های ساخت بنا و یا مالک بناهایی که قصد ساخت بنا دارند، می‌بایست این مجوز را دریافت کنند. زیرا در غیر این صورت کار آن ها غیر قانونی بوده و بلافاصله پس از اطلاع مراجع نظارتی، ادامه عملیات توسط ایشان متوقف خواهد شد.

در ادامه مطلب همراه ما باشید تا درباره جواز ساخت راهنمایی‌تان کنیم.

دریافت جواز ساخت در چه پروژه هایی اجباریست؟

هدف اصلی شهرداری از در نظر گرفتن جواز ساخت و اجباری کردن آن برای برخی از عملیات های ساخت و ساز، صرفا اطمینان از رعایت اصول شهرسازی بوده است. تصور کنید اگر چنین مجوزی نبود و هر شخصی اقدام به ساخت بنا مطابق با سلیقه خود می‌کرد چه فاجعه‌ای رخ می‌داد!

از طرفی این مجوز نشان دهنده رعایت تمام اصول و ضوابط فنی در پروژه است. به همین دلیل هم ارگان های مربوطه مانند بانک ها، فقط به واسطه این مجوز اقدام به ارائه تسهیلات می‌کنند. یا شرکت های بیمه فقط کارگران پروژه های ساختمانی دارای جواز ساخت را در مقابل حوادث بیمه می‌کنند.

اما با این حال در برخی از پروژه های ساخت و ساز نیازی به دریافت جواز ساخت نیست. مثلا اگر شما قصد نوسازی و تعمیرات جزئی در خانه خود را داشته باشید، بدون این مجوز هم می‌توانید عملیات را پیش ببرید. پس دریافت پروانه ساخت فقط در موارد زیر اجباریست:

• اکثر پروژه هایی که شامل اضافه کردن بنا هستند.
• پروژه های بازسازی که تغییرات عمده در نقشه اولیه بنا را در پی دارند.
• عملیات های ساخت و ساز که بر روی نقاط حساس مانند خطوط گاز انجام می‌شوند.

نکته: در چنین مواقعی صدور جواز ساخت مستلزم تاییدیه کارشناس سازمان مربوطه می‌باشد.

• پروژه های ساخت بنای اولیه نیز قطعا به پروانه ساخت احتیاج خواهند داشت.

گاها مشاهده می‌شود که برای اعمال تغییرات کوچک هم مجوز ساخت صادر می‌شود. پس بهترین کار قبل از شروع عملیات ساخت و ساز یا بازسازی، این است که به شهرداری منطقه وقوع ملک مراجعه کرده و درباره الزامی بودن یا نبودن صدور مجوز از ایشان سوال کنید.

جواز ساخت در چند مرحله صادر می‌شود؟

مراحل دریافت جواز ساخت به شرح زیرند:

1. تشکیل پرونده

اولین قدم برای دریافت جواز ساخت از شهرداری، ارائه درخواست صدور این مجوز از طرف مالک یا وکیل وی می‌باشد. امروزه برای تکمیل فرم مربوطه و ارائه آن به شهرداری منطقه می‌توان به صورت مستقیم به شهرداری مراجعه کرد یا این که این درخواست را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک شهری ارسال نمود.

متقاضی باید به همراه درخواست صدور مجوز ساخت مدارکی ارائه دهد. مدارک لازم برای دریافت جواز ساخت عبارتند از: اصل و تصویر سند مالکیت، اصل و تصویر مدارک شناسایی مالک، فیش تسویه حساب عوارض نوسازی و عوارض شهرداری در سال جاری و سال های قبل.

2. بازدید از ملک

پس از ارائه درخواست صدور مجوز ساخت و تشکیل پرونده در شهرداری، سایر مراحل کار توسط ماموران و مسئولان ذی‌ربط طی خواهد شد. یعنی دیگر نیازی به پیگیری و ارسال درخواست های مختلف از جانب مالک یا وکیل وی نخواهد بود.

پس از تشکیل پرونده، کارشناس شهرداری برای بازدید از پروژه و مشخص کردن حریم و تعداد طبقات و مسائل این چنینی، به لوکیشن مراجعه خواهد کرد. بازدید از ملک در هر حالتی اعم از ساخت بنای جدید و افزودن بنا یا طبقات صورت خواهد گرفت.

3. بررسی ملک توسط کارشناس فنی

این مرحله مختص شهرهای بزرگ مانند تهران است دارای طرح تفصیلی هستند. طرح تفصیلی همان قوانین و ضوابط ساخت و ساز در هر نقطه از شهر می‌باشد که سازنده باید بر طبق آن عمل کند. در این مرحله کارشناس فنی، طرح تفصیلی ملک را در طرح تفصیلی شهرداری مشخص می‌کند تا مطمئن شود که ملک در طرح های شهرداری قرار نگرفته است.

حال اگر چنانچه ملک در طرح شهرداری قرار گرفته باشد و ساخت آن با پروژه های عمرانی شهرداری تداخل داشته باشد، اصلاحات لازم متناسب با میزان تراکم انجام خواهد شد تا تداخل پیش آمده رفع شود.

با توجه به مطالب گفته شده می‌توان نتیجه گرفت که این مرحله مربوط به پروژه های ساخت بنا است، نه بازسازی و تعمیر بنای موجود.

4. دستور تهیه نقشه و ارجاع آن به مهندس معمار

پس از طی مراحل گفته شده، کارشناس شهرسازی (کارمند شهرداری) دستور تهیه نقشه مطابق با ضوابط و اصلاحات انجام شده را به مالک ملک می‌دهد. با توجه به این که در این نقشه باید تمام جزئیات بنا مشخص شده باشد و انجام این کار کاملا تخصصی است، این دستور به مهندس معمار ارجاع داده می‌شود.

زمانی که نقشه توسط مهندس طراحی و ترسیم شد، نوبت به بررسی آن می‌رسد. بنابراین نقشه طراحی شده باید به یکی از دفاتر خدمات شهری و یا بخش مربوطه در شهرداری ارسال شود تا توسط ایشان مورد بررسی قرار گرفته و در صورت نبود اشکال، تایید شود.

نکته مهم این که در صورت وجود اشکال در نقشه و عدم مطابقت آن با دستورالعمل های ارائه شده توسط شهرداری، مهندس یا دفتر مهندسی که نقشه را ترسیم کرده موظف به اصلاح آن می‌باشد. تا زمانی که نقشه اصلاح نشود امکان صدور جواز ساخت وجود نخواهد داشت.

5. پرداخت عوارض شهرداری و هزینه های دیگر

دریافت جواز ساخت نیز مانند هر مجوز دیگری متضمن هزینه است. هزینه های مربوط به این جواز همانطور که در مورد اول گفته شده هزینه هایی مانند عوارض نوسازی یا عوارض شهرداری هستند. مبالغ قابل پرداخت در این مراحل به نوع کاربری ملک و تعداد طبقات و ... بستگی دارد. تاییدیه اداره درآمد منطقه شهرداری پس از پرداخت مبالغ گفته شده صادر خواهد شد.

6. تهیه مدارک پیش نویس

در این مرحله مالک باید با در دست داشتن تاییدیه‌ای که در مرحله قبل دریافت کرده، به دفاتر خدمات شهری مراجعه کرده و برای معرفی ناظر از طرف شهرداری، فرم مربوطه را تکمیل نماید. مدارکی که در این مرحله باید تهیه شده و برای صدور جواز ساخت به دفاتر خدمات شهری ارائه شوند عبارتند از: برگ سبز مهر شده 4 رشته (سازه، برق، معماری، مکانیک)، قرارداد مالک و ناظر، برگ سبز یا سهمیه ناظر، تعهدنامه رعایت اصلاحیات و تاییدیه نما، فایل های مربوط به نقشه سازه، برق و مکانیک، چک لیست های مبحث 19 و 16 بارگذاری و زلزله، تعهدنامه مشاوره ژئوتکنیک و تاییدیه خاک برای ساختمان هایی که زیربنای آن ها بیش از 2000 متر است.

در نهایت پس از انجام تمام امور گفته شده، جواز ساخت با اعتبار 2 سال صادر خواهد شد.